Vaginaherstel na je bevalling: luisteren naar je lijf
Tijdens een vaginale bevalling rekken de bekkenbodemspieren tot meer dan drie keer hun lengte. Ja, echt. Meer. Dan. Drie. Keer. Logisch dat je lichaam daar een tijdje van moet bijkomen. Je bekkenbodem is een netwerk van spieren, bindweefsel en banden dat de organen in je buik ondersteunt. Het perineum, het stukje bekkenbodem tussen je vagina en anus, krijgt het tijdens de bevalling het zwaarst te verduren. Uit onderzoek van het VU Medisch Centrum blijkt dat daar bij 75 tot wel 85% de vrouwen schade ontstaat – in 20% van de gevallen is er sprake van een doorgescheurde spier. De verloskundige of gynaecoloog kan dat meestal direct hechten en over het algemeen geneest je bekkenbodem dan goed.
Tijdens een vaginale bevalling rekken de bekkenbodemspieren tot drie keer hun lengte, waardoor herstel vaak maanden tot een jaar duurt. Veel klachten verdwijnen vanzelf, maar aanhoudende pijn, urineverlies of problemen tijdens seks kunnen wijzen op blijvende schade en vragen om medische aandacht. Selfcare – rust, voeding en bekkenbodemoefeningen – helpt je lichaam herstellen en geeft ruimte om weer in balans te komen.
Wat kunnen jij en je vagina het eerste jaar verwachten?
De eerste weken
Vlak na de bevalling zijn je vagina en vulva waarschijnlijk gezwollen en voelt het allemaal wat beurs aan. Plassen kan pijn doen – warm water over je vulva gieten terwijl je plast helpt tegen het branderige gevoel. De eerste keer naar de wc gaan na de bevalling herinnert haast elke vrouw zich nog. Zeker als er is gehecht. Meestal blijf je een aantal weken bloed verliezen, dat hoort bij het normale herstelproces van je baarmoeder. Als het bloeden stopt is de wond van de placenta meestal genezen. Het is heel normaal om tijdelijk moeite te hebben met het ophouden van je plas, vooral als je blaas vol zit. Heb je last van roodheid of jeuk door bijvoorbeeld het kraamverband? Onze Vulva Balm kan helpen bij dit soort huidirritatie.
De eerste maanden
Tijdens je zwangerschap maar ook daarna heb je nog best een tijdje te maken met hormonale veranderingen. Daardoor kan je vagina droger en gevoeliger worden. Onze product (coming soon) hydrateert en geeft verkoeling bij vaginale droogheid. Het herstel van een knip of scheur kan een een paar maanden duren, het litteken wordt steeds soepeler en het gevoel in je huid komt langzaam terug. Onze product (coming soon) is niet alleen bedoeld om je voor te bereiden op de bevalling, maar kun je ook in de herstelfase gebruiken om je perineum of bevallingslittekens voorzichtig te masseren. Wat ook regelmatig voorkomt is een zwaar of drukkend gevoel in je vagina, ook dat zou vanzelf minder moeten worden met het herstellen van de banden en spieren van je bekkenbodem.
De eerste verjaardag
De meeste vrouwen zijn op de eerste verjaardag van hun zoon of dochter helemaal hersteld. Helaas geldt dat niet voor iedereen. Deens onderzoek laat zien dat een zware bevalling bij twee derde van de vrouwen een jaar later nog steeds klachten geeft – het ging dan vooral om pijn tijdens de seks en bekkenbodemproblemen.
“Uit onderzoek van het VU Medisch Centrum blijkt dat bij 75 tot wel 85% van de vrouwen schade aan het perineum ontstaat tijdens de bevalling.”
Wat gaat vanzelf over – en wat niet?
De meest bekende veroorzaker van bekkenbodemschade is de vaginale bevalling. Gelukkig genezen de meeste vrouwen goed, maar na meerdere bevallingen of een wat groter kind kan er soms schade zijn die niet vanzelf heelt. Joke Haartsen is cosmetisch gynaecoloog en gespecialiseerd in vaginaherstel na de bevalling: ‘De eerste paar maanden is je lichaam nog aan het herstellen, dus ik zou zeker een half jaar afwachten en eventueel oefeningen doen om de bekkenbodem te versterken. Als je daarna nog klachten hebt, kan het goed zijn om er eens naar te laten kijken.’
Wat hoort er niet bij?
Joke Haartsen behandelt vrouwen die last hebben van het litteken van een scheur of knip, maar ook vrouwen waarbij de vagina zo wijd is geworden dat tampons eruit vallen of vrouwen die door vaginaal luchtverlies niet meer durven te sporten. Heb je last van urineverlies, verlies van ontlasting of problemen tijdens de seks, zoals pijn tijdens het vrijen? Er zijn verschillende gynaecologen gespecialiseerd in de bekkenbodem, waar je terechtkunt als je twijfelt of je na de bevalling goed bent hersteld.
Zorg goed voor jezelf: selfcare zit in kleine dingen
Het genezingsproces na een bevalling heeft tijd nodig. Als je last krijgt van pijn of je erg moe voelt, kan het tijd zijn om het wat rustiger aan te doen. Vergeet niet dat je lichaam een enorme prestatie heeft geleverd en dat het logisch is dat dat impact heeft op hoe je je voelt. Selfcare zit in kleine dingen: goed slapen, gezond eten, een wandeling of een dagje naar de sauna. Hoe beter jij voor jezelf zorgt, hoe meer ruimte je lichaam krijgt om te herstellen. Neem dus de tijd, zorg goed voor jezelf en voor je vagina, en vraag om hulp als dat nodig is.
