Waarom doen de moeders van Instagram dit er zo makkelijk uitzien?
Wat ik niet had overwogen? Het duurt bijna een jaar voordat je je baby veilig op de fiets kunt meenemen. Mijn appartement heeft geen bad. En baby's mogen geen toegevoegde suiker - of schermtijd! De realiteit kwam met hindernissen die ik nooit zag aankomen. Want al die beelden kwamen uit mijn eigen jeugd. Mijn ouders kochten een huis in Amsterdam - met een bad - voor een startersalaris. Mijn moeder bevestigde mijn autostoeltje aan de achterkant van haar fiets met een inventieve hack die nu als levensgevaarlijk wordt beschouwd. Ik kreeg een slagroomtaart voor mijn eerste verjaardag – alle baby's kregen dat. Ik keek natuurlijk naar Teletubbies.
Worden alle vrouwen geboren als natuurlijke moeders?
Een paar weken geleden woonden we een webinar bij van Voices for Women over de druk van het vroege moederschap. Die druk is de laatste jaren aanzienlijk toegenomen, zegt psycholoog Floor Duns. In haar praktijk, die zich richt op moederschap, ziet ze steeds meer vrouwen die zich overweldigd en uitgeput voelen. En daarnaast: een diep gevoel van schaamte. Je hoort toch van elk moment te genieten? Alles in ons leven voelt maakbaar, optimiseerbaar – en plotseling had ik geen idee hoe dit werkte. - Floor Duns
Ondertussen staat je Instagram-feed vol met moeders bij wie moederschap er volkomen natuurlijk en moeiteloos uitziet – een zelfgebakken zuurdesembrood in de ene arm, hun vierde baby in de andere. Floor herkent dat beeld ook, zelfs onder haar eigen vrienden. "Zo van: we zijn dolgelukkig en het voelt alsof ik nooit iets anders heb gedaan." Haar eigen ervaring was anders. "Je wordt niet van nature geboren als een natuurlijke moeder." Toen ze thuiskwam uit het ziekenhuis na de geboorte van haar eerste kind, keek ze haar partner aan met een blik die zei: "Oké, we hebben op de een of andere manier een soort Pokémon verworven. Hebben we een handleiding? Alles in ons leven voelt zo maakbaar, optimiseerbaar – en plotseling had ik geen idee hoe dit werkte."
De lat ligt onmogelijk hoog
Klinkt bekend? Voor mij wel. Dat gevoel dat alles onder controle is, is volgens Floor kenmerkend voor onze generatie. "Ik ben opgevoed met het idee dat als je hard genoeg werkt, je alles kunt," zegt ze. "Maar je kind heeft geen uitknop. Ze gaan niet slapen omdat jij dat zegt. Wat ik bij zoveel vrouwen zie, is deze constante strijd om alles beter te doen. Andere vrouwen op sociale media hebben een schoon huis, werken 40 uur per week, gaan uit, en slagen er toch in om gentle parenting toe te passen zonder ooit hun stem te verheffen. De lat ligt onmogelijk hoog."
Moeders werken 19 betaalde uren per week meer dan twintig jaar geleden. Vaders besteden 0,4 uur meer aan zorg.
En dat komt niet alleen door de opkomst van momfluencers of AI. "Ook praktisch gezien is er veel veranderd," beaamt Floor. Volgens onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek wil de helft van de ouders in heteroseksuele relaties tegenwoordig werk en zorg gelijk verdelen. In de praktijk lukt dit maar 9%. De afgelopen twintig jaar hebben moeders zo'n 19 betaalde werkuren per week meer opgenomen. Vaders besteden 0,4 uur meer aan zorgtaken. Elk gezin is natuurlijk anders. Maar als je je overweldigd voelt – thuis, op het werk, of beide – dan ben je zeker niet de enige. En het is niet jouw schuld.
Postnatale depressie en de babyblues
"Eerlijk gezegd, de maatschappij waarin we moederschap bedrijven, slaat nergens op. We worden uitgeput," zegt Manon, die na haar tweede kind een postnatale depressie ontwikkelde. In plaats van de stereotiepe, geromantiseerde eerste weken met een baby, voelde ze zich angstig, uitgeput en rusteloos. Ze sliep slecht, had hoofdpijn, haar lichaam trilde en haar geest werd voortdurend gevuld met opdringerige gedachten. "Als ik een smoothie maakte, was ik doodsbang dat mijn kind in de blender zou belanden," zegt ze. "Het voelde alsof ik constant aan het herstellen was van een enorme schok." Haar depressie ging ook gepaard met die bekende schaamte. Waarom geniet ik hier niet de hele tijd van? En waarom kan ik dit niet gewoon zelf oplossen?
Een postnatale depressie zoals die van Manon is ernstig en treft naar schatting 10% van alle moeders. In deze gevallen is professionele hulp essentieel — en Manon vond die bij een gespecialiseerde postnatale kliniek. Maar dat gevoel van overweldiging? Dat komt veel vaker voor dan je zou denken. "Het voelt alsof je niet in het systeem past. Dus wordt het een individueel probleem," zegt Manon. "De normalisering van postnatale depressie heeft me enorm geholpen. En zo ook de normalisering van twijfel — moet ik van elk moment genieten? Toen we over alles openlijk konden praten, kregen we een soort lappendeken van normale verhalen."
Als je een gezonde zwangerschap en een gezonde baby hebt, voel je daar zoveel dankbaarheid voor. En dat maakt het moeilijk om eerlijk te zijn. - Manon
Natuurlijk is het ook prachtig
Omdat we zelf allemaal moeders zijn, wilden we in het webinar even stilstaan bij hoeveel we van onze kinderen houden en hoe dankbaar we voor ze zijn. "Als je een gezonde zwangerschap en een gezonde baby hebt, voel je daar zoveel dankbaarheid voor," zegt Manon. "Maar dat maakt het moeilijk om eerlijk te zijn. Ja, ik hou van mijn dochter. Maar ze werd vannacht vijf keer wakker en beet in mijn tepel." Floor lacht en voegt eraan toe: "Je mag er best eens niet van genieten."
Dingen moeten structureel veranderen. Maar in de tussentijd — hoe zorg je voor jezelf tijdens de moeilijke jaren? Praten helpt. In haar praktijk leert Floor moeders ook om te verzachten. Je hoeft niet op elk geluidje van je baby te reageren in een staat van adrenaline. Tel tot tien. Reguleer jezelf eerst. "Leer te verzachten rond schuld, rond schaamte, rond het vragen om hulp. Verlicht ook je mentale belasting." Manon voegt eraan toe: "Dezelfde liefde die je voelt wanneer je je baby vasthoudt — dat is de liefde die je nodig hebt wanneer je jezelf vasthoudt."
Dezelfde liefde die je voelt wanneer je je baby vasthoudt — dat is de liefde die je nodig hebt wanneer je jezelf vasthoudt. - Manon
